Tak jak przewidywałem - vide wczorajszy felieton- dużo,jesli nie gross- czasu w trakcie wizyty poswięcono sprawom nazwijmy je historycznym;

usunięcie tego historycznego "nawisu" niewątpliwie pomoże w rozwijaniu wzajemnych stosunków bowiem zrozumienie odczuć i percepcji wzajemnych relacji przez każdy kraj(stronę) jest niewątpliwie konstruktywne i pozwala,przy zachowaniu własnego stanowiska - zrozumieć stanowisko drugiej strony.

Odnoszę wrażenie iż wizyta przebiegła w dobrej atmosferze a chyba nieoczekiwaną kulminacją był udział obu par prezydenckich na koncercie z okazji 30tej rocznicy śmierci Włodzimierza Wysockiego z fantastycznym występem Maryli Rodowicz w konczącej koncert piosence Wysockiego(zaśpiewanej po rosyjsku).

Burzliwe powitanie/pożegnanie  obu prezydentów  zakonczyły pocałunki Miedwiediewa złożone na policzkach Maryli ! Dzięki Operze Narodowej Waldka Dąbrowskiego i funduszowi Black Lion Maćka Wandzela za fajny pomysł i brawurowe wykonanie !

A wracając do wizyty ,tej części merytorycznej,warto zwrócić uwagę na dwukrotne powiedzenie przez prezydenta Miedwiediewa o zainteresowaniu firm rosyjskich polskim sektorem energetycznym.W jego delegacji zresztą byli i szef Łukoilu(Alikpietrow) i szef Gazpromu(Miller) co świadczy o dużym zainteresowaniu w zrobieniu interesów w Polsce.

Co Rosjanie mogą chcieć ? prawdopodobnie kupić Lotos a i niewykluczone odkupić Możejki od Orlenu ; chcą też być na bieżąco z informacjami co sie dzieje z perspektywami gazu łupkowego;kolejny temat to wybudowanie elektrowni atomowej w Kaliningradzie i eksport energii mostem energetycznym do Polski(Olsztyn/Ostrołęka).

A co my możemy chcieć ?

Tutaj jest sporo do załatwienia i ugrania - o ile będziemy grać razem z UE(co niezawsze nam-niestety-wychodzi).

Po pierwsze - powinniśmy przenegocjować świeżo zawartą umowę z Gazpromem - i wprowadzić do jej warunków wymogi tzw 3go pakietu energetycznego(będą obowiązywać tak czy siak od 31.3.2011)   oraz zasadniczo obniżyć cenę importowanego gazu(przynajmniej do średniej po jakiej kupuje UE czyli o 40/50$ za 1000m3);

Po drugie - jeśli potencjalnie mamy sprzedać Lotos - lub odsprzedać Możejki - to niech Rosjanie sprzedadzą jednemu z naszych koncernów naftowych(PGNiG,Orlen lub Lotos) pola naftowe na ktore ostatnio ogłoszono przetarg ! oni kupia aktywa przeróbcze a my wydobywcze ,które próbojemy pozyskać(nieskutecznie) od ponad 15 lat.

Po trzecie - projekt atomówki w Kaliningradzie to prawdopodobna próba storpedowania budowy elektrowni atomowej w Ignalinie na Litwie;tutaj trzeba sie wreszcie zdecydować czy w to wchodzimy czy nie i przestać tylko gadać;

Po czwarte - trzeba twardo postawić przed Transnieftem sprawę zamkniecia rurociągu do Możejek;jeśli Możejki sprzedamy-nie ma problemu;jeśli nie to trzeba o to ostro powalczyć;

i po piąte,trzeba rosjanom twardo powiedzieć i to egzekwować(czy p W.Pawlak to potrafi?) że interesy w Polsce będą robić wyłącznie na warunkach unijnych-tj w oparciu o politykę i regulacje UE - a w Rosji domagamy się pełnej wzajemności;

po szóste i ostatnie- kiedy wreszcie ruszy umowa o wzajemnej ochronie inwestycji pomiędzy Polską a Rosją ?

Gdyby udało się zrealizować lub zaawansować w/w tematy - to wizyta Miedwiediewa połozy funadamenty pod normalne stosunki z naszym bliskim sąsiadem(którego lubimy nienawidzić)

Z morza wypowiedzi i komentarzy związanych z rozpoczynającą się wizytą prezydenta Rosji D.Miedwiediewa wyłania się- a przynajmniej ja to tak odebrałem- że podstawowym tematem rozmów są historia i przeszłośc-innymi slowy ciągłe grzebanie w grobach/cmentarzach oraz wzajemnych pretensjach i tych sprzed kilku miesięcy i tych sprzed kilku/kilkudziesięciu a czasem i paruset lat.

Próba odnowienia i unormowania stosunków pomiędzy Polską a Rosją ,wydaje mi się,powinna opierać się o dwie płaszczyzny.

Po pierwsze to obecne i przyszłe relacje polityczno-gospodarcze; a po drugie odczarowanie naszej historii i tej bliskiej z ostatnich 20 lat,i tej średniej z okresu po 2 giej wojnie światowej oraz okresu wojny,oraz tej sprzed okresu 2giej wojny sięgającej okresu rozbiorów a może i nawet okresu XVI i XVII wieku.

Tą pierwszą płaszczyzną powinni się zając przedewszystkim działacze gospodarczy a politycy stworzyć im stosowne i przyjazne ramy polityczne;opierając się o czlonkostwo w UE możemy i powinnismy ułóżyć sobie poprawne stosunki gospodarczo-polityczne z Rosją szczególnie w strategicznych(i dla nas i dla nich)obszarach takich jak import surowców energetycznych z Rosji,zarządzanie infrastrukturą przesyłową,ochrona wzajemnych inwestycji,polski eksport wyrobów przetworzonych do Rosji,swoboda żeglugi w zalewie Wislanym( o kanale przez mierzeję bym jednak nie zapominał),obecnośc wojsk USA -w ramach NATO-na terytorium Polski,ułatwienia w ruchu osobowym pomiędzy Polska(UE) a obwodem Królewieckim.

Są to zadania decydujące dla unormowania i rozwijania współpracy gospodarczej i to one powinny być "oczkiem w głowie" przedewszystkim administracji rządowych obu państw z silnym wsparciem ze strony głów obu naszych panstw.

Z kolei druga plaszczyzna -szczególnie warstwa o charakterze emocjonalnym i osobistym(mordy na polskich oficerach,śledztwo katyńskie,śledztwo w sprawie katastrofy w Smolensku) -wymaga innych działań,które przede wszystkim mogą wymagać czasu i proby wzajemnego zrozumienia;zrozumienia drugiej strony,jej uwarunkowań oraz jej historii,racji stanu i uwarunkowań.

Tutaj-wzorem być może wymiany mlodzieży (z Niemcami ale i Izraelem) mależy budować plaszczyzny porozumienia;wzajemne instytucje badawcze tak historyczne jak i socjologiczne mogą być pomocne.Powolywanie wspólnych instytucji dla opracowywania poszczególnych większych tematów może byc bardzo pomocne.

Polska usłyszała już dwukrotnie przeprosiny za Katyń:po raz pierwszy od prezydenta Rosji Jelcyna w 1993 i poraz drugi z ust premiera Putina;Duma niedawno potepiło stalinowską zbrodnię katyńską;nie oczekujmy za bardzo kolejnych przeprosin- ale oczekujmy - iz strona rosyjska pozwoli aby wspólnie ujawnic całą prawdę z okresu stalinowskiego.

Mamy również -chyba wzajemną-potrzebę wyjaśnienia do końca relacji polsko - rosyjskich z okresu 2giej wojny światowej wraz z decyzją zatrzymania Armii Czerwonej na prawym brzegu Wisły i nieudzieleniu pomocy powstańcom.

Podobnym tematem wymagającym rozmów jest zwrot polskich dóbr kulturalnych zagarnietych przez Armię Czerwoną w trakcie 2giej wojny światowej bądz to w Polsce bądz to na terenie hitlerowskich Niemiec.

Tutaj otwiera się wspaniałe pole dla współpracy historykom obu stron-niełatwej ale chyba możliwej.

Podobnie jest z postrzeganiem i historią naszych wojen z Rosją po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku; a już wcześniejsze czasy to prawdopodobnie raj dla historyków.

Wiemy jak my Polacy postrzegamy nasz stosunek do Rosji i jakie(często złe) mamy z nią -historycznie- doświadczenia;ale dopóki o tym nie będziemy mogli z Rosjanami szczerze i otwarcie rozmawiać i się spierać-trudno mysleć o autentycznej poprawie stosunków z oczywistą pamiecią o naszych własnych interesach i naszej racji stanu.

Co wyjdzie i w która stronę pójdą nasze relacje po wizycie - zobaczymy już za kilka dni;ale powinnismy pamietać o priorytetach i oddzielać to co jest ważne od tego co jest glośne lub bolesne.

Ufam że znajdziemy ten zloty środek aby unormować sobie stosunki z ważnym partnerem z korzyścia i dla nas i dla nich.

Za tydzień rozpoczyna sie wizyta Prezydenta Rosji Miedwiediewa,co wzbudza spore zainteresowanie przede wszystkim w Polsce ale i w Rosji oraz w samej Unii Europejskiej.

Nie dziwi to zainteresowanie biorąc pod uwagę praktycznie dziesięć lat okresu lodowcowego we wzajemnych stosunkach,które mozolnie są odbudowywane przez obecny rząd Premiera Tuska.

Ocieplenie w stosunkach polsko-rosyjskich jest również w interesie UE ale i naszego sojusznika USA w tym ze względu na trudności w prowadzeniu wojny w Afganistanie i zapewnieniu staconujacej tam armii odpowiedniego zaopatrzenia.

W kraju-niestety-przeważa dyskusja w "starym,historycznym(o ile nie histerycznym)" stylu pod tytułem czy Miedwiediew nas przeprosi za Katyń.

Chciałbym wszystkim przypomnieć,iz proces przywracania prawdy o Katyniu rozpoczął się jeszcze w czasach glasnosti Gorbaczowa i jego wizyty w Polsce bodajże na wiosnę 1989 roku.Gorbaczow nie dojrzał jeszcze do przeprosin ale uczunił to w kilka lat póżniej jego następca Borys Jelcyn w czasie pamiętnej wizyty w Warszawie(przywożąc ze soba wiele dokumentacji z rosyjskich archiwów - w tym rozkaz rozstrzelania polskich oficerów podpisany przez członków Biura Politycznego łącznie ze Stalinem!);uczynił to również Premier Putin na cmentarzu w Katyniu w kwietniu 2010;dzisiaj rosyjska Duma ma przyjąć stsowną rezolucję potępiającą zbrodnię Katyńską dokonana przez Stalina!

A więc ,wszystkie najwyższe władze rosyjskie nie tylko przeprosiły nas za Katyń ale i potępiły tą zbrodnię!

Rosjanie nazywają mord na kilkunastu tysiącach polskich oficerów "zbrodnią wojenną",my upieramy się(?),że była to "zbrodnia ludobójstwa" ale czy zmiana kwalifikacji(na naszą) ma aż tak zasadnicze znaczenie,szczególnie w świetle wielu otwartych i niezałatwionych spraw w relacjach z Rosją?

Czy każda wizyta przywódcy Rosji musi zaczynać się każdorazowo od przepraszania za Katyń ?

W tym kontekście przypomina się stary dowcip o Władysławie Gomułce(1 sekretarz KC PZPR z lat 1956-1970) a mianowicie: Gomułka oraz jedna kobieta(młoda i atrakcyjna) zostali jedynymi ludzmi na ziemi,którzy przetrwali kataklizm kosmiczny.

Pan Bóg dał im za zadanie odnowę i rozmnozenie rodzaju ludzkiego po katastrofie ale jakoś Gomułka czy to z powodu wieku czy innych przyczyn nie bardzo się do prokreacji zabierał.

Młoda kobieta stawała się coraz bardziej agresywna i zniecierpliwiona a tu nic.

Wreszcie pewnego razu w czasie kolejnej próby Gomułka wyrzucił z siebie: będę się z tobą kochąc ale za kazdym razem pod warunkiem iz uznasz granicę na Odrze i Nysie !

Obyśmy się w stosunkach z Rosją nie znależli w sytuacji Gomulki wobec mlodej i atrakcyjnej kobiety !